Evdeki ısı kaçaklarını bulmanın ve kapatmanın yolları

Bir evin ne kadar ısındığı kadar, ısıyı ne kadar tuttuğu da önemlidir. Peteği sonuna kadar açtığı hâlde bir türlü ısınmayan odaların çoğunda sorun kaynakta değil, kaçaklardadır. Kapı altından, pencere kenarından, priz boşluklarından sızan hava, ısıtılan havayı sürekli seyreltir. İyi haber şu ki bu kaçakların büyük bölümü ustalık gerektirmeyen, birkaç saatlik işlerle kapatılabilir.

Kaçağı önce bulmak gerekir

Yalıtıma başlamadan önce nerede sorun olduğunu tespit etmek, gereksiz malzeme masrafını önler. En basit yöntem, rüzgârlı bir günde elin sırtını kapı ve pencere kenarlarında yavaşça gezdirmektir; elin sırtındaki cilt hava akımına oldukça duyarlıdır. Daha net bir yöntem ise ince bir mum veya tütsü çubuğu kullanmaktır. Alevin veya dumanın yatay olarak saptığı noktalar, hava geçişinin olduğu yerlerdir. Bu testi yaparken evdeki aspiratörü çalıştırmak, iç basıncı düşürerek kaçakları belirginleştirir.

Kontrol edilmesi gereken noktalar sadece pencere kenarları değildir. Dış duvara gelen priz ve anahtar kutuları, klima borusunun duvardan geçtiği delik, banyo ve mutfak havalandırma menfezleri, çatı katına açılan kapak ve bodrum kapısı da sık rastlanan kaçak noktalarıdır. Bu bölgeler genellikle gözden kaçar çünkü hepsi tek başına küçüktür; ancak toplandıklarında açık bırakılmış bir pencereye denk gelen bir açıklık oluştururlar.

Kapı altları ve eşikler

Kapı altındaki boşluk, en görünür ve en kolay çözülen kaçaktır. Piyasada bulunan fırçalı veya lastik dudaklı kapı altı bantları, vidalı ya da yapışkanlı olarak kapının alt kenarına monte edilir. Montajdan önce kapının alt yüzeyini temizleyip yağdan arındırmak, yapışkanlı modellerin ömrünü belirgin biçimde uzatır. Kapı ile zemin arasındaki mesafeyi ölçmek de önemlidir; fazla kalın bir profil kapının sürtmesine, ince bir profil ise boşluğun kapanmamasına yol açar.

Dış kapılarda ayrıca kasa ile kanat arasındaki kauçuk fitili kontrol etmek gerekir. Yıllar içinde sertleşen ve esnekliğini yitiren fitiller, kapı kapansa bile ince bir aralık bırakır. Fitil değişimi çoğu kapı modelinde kanaldan çekip yenisini bastırmakla halledilir, herhangi bir alet gerektirmez. Basit bir kontrol yöntemi vardır: bir kâğıt parçasını kapı arasına sıkıştırıp kapıyı kapatın; kâğıt kolayca çekiliyorsa fitil görevini yapmıyor demektir.

Pencere kenarları ve cam çıtaları

Pencerelerde iki ayrı sorun görülür. Birincisi kanat ile kasa arasındaki fitil aşınmasıdır ve çözümü kapıdakiyle aynıdır. İkincisi ise kasa ile duvar arasındaki derz kısmının zamanla çatlamasıdır. Bu ince çatlaklar dışarıdan bakıldığında zararsız görünür ama hem hava hem de nem geçirir. Uygun bir dış cephe mastiği ile bu derzlerin yenilenmesi, hem yalıtımı hem de duvarın uzun ömrünü korur. Mastik uygulamadan önce eski, kabarmış malzemeyi tamamen sökmek şarttır; üzerine yapılan uygulamalar birkaç ay içinde ayrılır.

Kanatlı pencerelerde bir başka ayrıntı, menteşe ve kilit ayarıdır. Zamanla ağırlığıyla hafifçe düşen kanat, bir köşesinden tam kapanmaz. Çoğu modelde menteşe üzerindeki ayar vidası, altıgen bir anahtarla çeyrek tur çevrilerek kanadın hizası düzeltilebilir. Bu ayar, hiçbir malzeme almadan yapılan ve etkisi hemen hissedilen bir düzeltmedir.

Görünmeyen noktalar

Dış duvardaki prizlerin arkasında çoğu zaman doldurulmamış bir boşluk bulunur ve bu boşluk duvar içindeki hava tabakasıyla bağlantılıdır. Elektriği kesip priz kapağını söktükten sonra, kasa çevresine ince bir yalıtım contası yerleştirmek ya da uygun bir dolgu uygulamak bu kaçağı kapatır. Aynı şekilde klima ve baca boruları için açılmış delikler, çoğu zaman özensiz kapatıldığı için sürekli hava geçirir.

Perdelerin de yalıtımda bir payı vardır. Kalın ve pencereyi tam kapatan perdeler, cam yüzeyle oda arasında durgun bir hava tabakası oluşturur ve gece boyunca ısı kaybını azaltır. Sabah güneşi alan cephelerde ise gündüz perdeyi açmak, bedava bir ısı kaynağı sağlar. Bu iki basit alışkanlık, hiçbir malzeme gerektirmeden yalıtım çalışmasının etkisini artırır.

Yalıtım işi, tek bir büyük müdahaleyle değil, birbirini tamamlayan küçük düzeltmelerle sonuç verir. Her kapatılan aralık, evin ısıyı tutma süresini biraz daha uzatır ve konfor farkı ilk soğuk gecede hissedilir.